Black Ribbon

                                         


เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน จังหวัดอุทัยธานี

      เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน ตั้งอยู่ที่ ตำบลป่าอ้อ อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจมี ดังนี้ 



 หุบป่าตาด

       ตั้งอยู่ที่หมู่ 1 ต.ทุ่งนางาม ในพื้นที่ดูแลของเขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน อ.ลานสัก เดิมทีไม่มีใครรู้ว่ามีป่าประหลาดแห่งนี้อยู่ในอุทัย แต่กับพวกพรานในพื้นที่ที่มาล่าสัตว์หลายคนเคยตามรอยเลียงผามาพบป่าแห่งนี้บ้างแล้ว แต่ก็ไม่ได้สนใจอะไร เพราะสนใจเลียงผามากกว่า

       
       กระทั่งในปี พ.ศ. 2522 พระครูสันติธรรมโกศล(หลวงพ่อทองหยด) เจ้าอาวาสวัดเขาทอง มีเหตุบังเอิญต้องปีนลงไปในหุบเขานี้ที่ปิดล้อม(สมัยนั้นยังไม่มีการระเบิดภูเขาทำเป็นทางเดินเข้าไป) เมื่อลงไปแล้วถึงกับตะลึงในความแปลกพิศวงของป่าโบราณแห่งนี้ หลังจากค้นพบความงามที่ถูกซุกซ่อน ทางจังหวัดอุทัยก็ประกาศเป็นพื้นที่อนุรักษ์ และระเบิดเจาะอุโมงค์เพื่อพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวด้วยอีกทาง
       
       อย่างไรก็ดีด้วยความแปลกโดดเด่นทำให้ผืนป่าให้นี้ได้รับการยกย่องจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย(ททท.)ให้เป็นอันซีนไทยแลนด์(2)ใน ปี 2547
       
       นั่นถือเป็นตัวผลักดันสำคัญให้หุบป่าตาดโด่งดังเพียงชั่วข้ามคืนกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเด่นดังของจังหวัดอุทัยธานีขึ้นมาทันที
       
       สำหรับหุบป่าตาดมีลักษณะเป็นป่าดึกดำบรรพ์ที่อุดมไปด้วย “ต้นตาด” หรือ “ต้นต๋าว” (Arenga pinrata) พืชตระกูลปาล์ม มีใบเป็นแฉกแผ่กว้างสยาย ชอบขึ้นในพื้นที่ป่าดงดิบที่มีอากาศเย็นชื้นสภาพหนาทึบ
       
       ตาดออกลูกเป็นทลายเล็กๆกลมๆ ลูกตาดกินได้ ชาวบ้านนิยมนำเนื้อในมาทำเป็นลูกจากหรือลูกชิด ใบนำไปทำไม้กวาด ยอดอ่อนนำไปต้มจิ้มน้ำพริก

    
     นอกจากตาดแล้วในป่าแห่งนี้ยังมีพันธุ์ไม้เด่นๆ อาทิ เต่าร้าง เปล้า คัดค้าวเล็ก กะพง ยมหิน และอดีตต้นไทรใหญ่
       
       ส่วนที่ถือเป็นดังแม่เหล็กดึงดูดให้คนอยากไปสัมผัสก็คือบรรยากาศแหงนี้ที่มีลักษณะเหมือนป่าโบราณป่าดึกดำบรรพ์ชวนให้นึกถึงหนังเกี่ยวกับไดโนเสาร์ต่างๆ เพราะที่นี่อวลเสน่ห์ไปด้วยต้นตาดหนาแน่นแผ่สยายใบร่มครึ้ม ช่วงกลางหุบมีเวิ้งถ้ำเป็นช่องประตูขนาดใหญ่สามารถเดินทะลุถึงกัน ซึ่งเมื่อผมไปยืน ณ บริเวณนั้นมันช่างให้อารมณ์ โบร๊าณ โบราณ มากๆ

              พูดถึงการถือกำเนิดของหุบป่าตาดนั้น จากข้อมูลว่าเคยเป็นถ้ำมาก่อน แต่หลังคาถ้ำได้ยุบตัวกลายเป็นหุบหรือบ่อกลางภูเขาจำนวน 2 ห้อง มีเนื้อที่รวมประมาณ 2 ไร่เศษ มีขอบบ่อสูงถึงราว 150-200 เมตร ทำให้มีสภาพเป็นบ่อกลางภูเขาที่ลึกเอาเรื่อง ซึ่งนักวิชาการได้สันนิษฐานว่าน่าจะเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกโดยเฉียบพลัน ทำให้หลังคาถ้ำถล่มลงมากลายเป็นบ่อในหุบเขาที่ต้นไม้สามารถขึ้นได้ในบางพันธุ์ เพราะมีข้อจำกัดเรื่องแสงแดด แต่นั่นคงไม่ใช่กับพืชจำพวกตาดที่พวกนกหรือลิงนำผลของมันมากินแล้วอึทิ้งลงไปในหุบเขาที่มีสภาพพื้นที่ที่เหมาะต่อการเจริญเติบโตของต้นตาดได้เป็นอย่างดี
       
       นั่นจึงทำให้ต้นตาดค่อยเติบโตยึดครองพื้นขยายพวกพ้องเครือญาติกลายเป็นป่าต้นตาดที่ถูกค้นพบและกลายเป็นอันซีนไทยแลนด์ตามที่ได้กล่าวมาข้างต้น


“กิ้งกือมังกรสีชมพู” (shocking pink millipede)

       ชาวบ้านที่นี่เคยเจอเจ้าสัตว์มากขาตัวนี้มานานแล้ว แต่ไม่ได้สนใจคิดว่าเป็นพวกตัวตะเข็บทั่วไป จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2550 เมื่อศ.เฮนริค อิงฮอฟ (Henrik Enghoff) ผู้เชี่ยวชาญด้านกิ้งกือมือหนึ่งของโลกชาวเดนมาร์ก ได้มาเจอเข้าถึงกับตะลึง เพราะเขาพบว่านี่เป็นกิ้งกือชนิดใหม่ของโลก โดยให้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Desmoxytes purpurosea
       
       จากนั้นนักวิทยาศาสตร์ชาวโคนมได้นำไปเผยแพร่ ทำให้หลังจากนั้นในปี 2551 เจ้ากิ้งกือสีชมพูได้รับการประกาศยกย่องจากมหาวิทยาลัยรัฐอะริโซนา สหรัฐอเมริกา ว่านี่เป็นสุดยอดการค้นพบอันดับ 3 ของโลก รองจากการค้นพบซากฟอสซิลไดโนเสาร์ปากเป็ดอายุ 75 ล้านปี ในสหรัฐอเมริกา ที่เป็นอันดับ 2 และการค้นพบกระเบนไฟฟ้าในแอฟริกาที่มาเป็นอันดับ 1


       กิ้งกือมังกรสีชมพู อยู่ในวงศ์กิ้งกือมังกร หรือ พาราดอกโซโซมาติดี ตัวมีสีสดใสแบบช็อกกิงพิงค์ มีลักษณะโดดเด่นด้วยลวดลายและปุ่มหนาคล้ายมังกร ตัวเต็มวัยมีขนาดยาวประมาณ 7 เซนติเมตร มีจำนวนปล้องราว 20-40 ปล้อง ในเมืองไทยนอกจากที่หุบป่าตาดเมืองอุทัยแล้ว ยังสามารถพบได้ในป่าที่มีความชื้นสูงและมีความอุดมสมบูรณ์ แถบภาคเหนือตอนล่าง(กลางตอนบน) ตาก กำแพงเพชร และนครสวรรค์      
      
เขาปลาร้า

     เขาปลาร้า เป็นภูเขาหินปูนทางทิศตะวันตกของอำเภอหนองฉาง ทอดตัวยาวตามแนว เหนือ-ใต้ ส่วนบริเวณ "ถ้ำประทุน" ซึ่งพบภาพเขียนสีบนผนังเพิงผาบนเขาปลาร้า อยู่ทางด้านตะวันตกของภูเขา จึงอยู่ในเขตอำเภอลานสัก เป็นภูเขาที่สูงชันมาก
"ถ้ำประทุน" บนเขาปลาร้า อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 480 เมตร หรือสูงจากพื้นล่าง 395 เมตร เป็นถ้ำที่สูงสุดของเขาปลาร้า หันหน้าไปทาง ทิศตะวันตก เพิงผาที่มีภาพเขียนสีเป็นแนวผนังยาวประมาณ 38 เมตร เป็นเพิงผาที่ลาดเอียงประมาณ 80 องศา ภาพที่ต่ำสุดสูงจากพื้นประมาณ 4 เมตร และอยู่สูงสุดประมาณ 9 เมตร

ภาพเขียนสี

   ภาพเขียนที่ปรากฎมีประมาณ 40 ภาพ เป็นภาพคนและภาพสัตว์ วางภาพตามแนวเฉียงจากซ้ายไล่สูงเรื่อยขึ้นไป  

ภาพสัตว์
 

ภาพคนแสดงอาการเคลื่อนไหวในท่าทางต่างๆ

ภาพคนแสดงอาการเคลื่อนไหวในท่าทางต่างๆ กัน มีการประดับตกแต่งร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณเอว ซึ่งอาจเป็นผ้าคล้ายผูกเป็นโบว์ห้อยชายก็ได้ และบนศีรษะอาจมีกิ่งไม้หรือขนนกประดับ ที่ข้อมืออาจสวมกำไล
 

ภาพสัตว์

ภาพสัตว์

ส่วนภาพสัตว์ซึ่งอาจเป็นภาพวัวหรือกระทิง กวาง สุนัข ไก่ เต่า และกบ
 

ภาพคนที่แสดงท่าทางและการแต่งกายเลียนแบบสัตว์

ภาพคนที่แสดงท่าทางและการแต่งกายเลียนแบบสัตว์

รวมทั้งภาพคนที่แสดงท่าทางหรืออาจแต่งกายเลียนแบบสัตว์ด้วย
 

ภาพคนกับสัตว์มักอยู่ร่วมกัน มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันเป็นเรื่องราวเดียวกัน เช่น ภาพคนกำลังจูงวัว หรือกระทิง

ภาพคนกำลังจูงวัวหรือกระทิง

 

ภาพคนกับสุนัข ซึ่งบนลำตัวของสัตว์นั้น เขียนเป็นลวดลายคล้ายมีการประดับตกแต่ง บนตัวสัตว์หรือมีผืนผ้าที่มีลวดลายพาดห้อยบนหลังสัตว์ด้วย

ภาพคนกับสุนัข

 

การเขียนภาพซ้อนทับกันบางตำแหน่ง

ลายเส้นที่ร่างภาพขึ้นก่อนด้วยสีดำ

ภาพทั้งหมดเขียนด้วยสีแดง และสีแดงเข้ม มีการเขียนภาพซ้อนทับกันบางตำแหน่ง และยังเห็นลายเส้นที่ร่างภาพขึ้นก่อนด้วยสีดำ


         ลักษณะของภาพ เขียนลงสีในแบบต่างๆ หลายแบบ ส่วนมากเขียนแบบเงาทึบ (silhouette) แบบเงาทึบบางส่วน (partial silhouette) แบบโครงร่างภายนอก (outline) และแบบกิ่งไม้ (stick man) ภาพคนและสัตว์ที่เขาปลาร้านี้เขียนได้เหมือนจริง และใกล้เคียงกับธรรมชาติมาก เขียนง่ายๆแต่ได้สัดส่วน แสดงถึงความเข้าใจในรูปร่างสรีระ ดังภาพคนที่เขียนให้เห็นกล้ามเนื้อน่องที่โป่งพอง หรือแสดงเพศผู้หญิงด้วยหน้าอก เมื่อหันด้านข้าง แสดงนิ้วมือนิ้วเท้าด้วย

และการเสนอมิติของภาพ ด้วยขนาดเล็กใหญ่ แสดงความใกล้ไกลและการจัดระดับของภาพ รวมทั้งแสดงการเคลื่อนไหวของคน ด้วยการเขียนภาพด้านข้าง (profile) และภาพบิดมุมมอง(twisted perspective) ด้วยการเขียนภาพส่วนบนของลำตัวด้านตรง แต่ส่วนล่างหันด้านข้าง ซึ่งใบหน้าอาจหันด้านข้างด้วย (Cestosomatic)

           แหล่งภาพเขียนสีที่เขาปลาร้านี้ นับเป็นแหล่งที่มีภาพเขียนสีปรากฎชัดเจน มองเห็นได้ชัดและสวยงามมากแหล่งหนึ่ง ภาพทั้งหมดที่เขียนไว้ น่าจะเป็นการวาดขึ้นเนื่องในพิธีกรรม ความเชื่ออันมีมาอย่าง ต่อเนื่อง ของกลุ่มคนที่มีความเชื่อร่วมกันมาใช้สถานที่นั้น ภาพที่ปรากฎจึงน่าเป็นเรื่องราวของขบวนแห่ ในพิธีกรรมเกี่ยวกับความอุดมสมบูรณ์ของชุมชนที่ทำการเกษตรกรรม โดยใช้การสื่อความหมายด้วยภาพคนและสัตว์ ที่ประดับตกแต่งร่างกายและศีรษะ แสดงอาการเคลื่อนไหวคล้ายเต้นรำ ภาพสัตว์ต่างชนิดกันที่น่าจะมีความหมายเป็นตัวแทนของสิ่งที่พวกตนนับถือ หรือภาพคนคล้ายลิงหรือมีท่าทางเลียนแบบสัตว์ หรือแต่งกายคล้ายสัตว์ ซึ่งล้วนแต่มีความหมายถึง การเป็นตัวแทนหรือสัญลักษณ์ของความเชื่อ ในสิ่งที่มีอยู่ในธรรมชาติแห่งความอุดมสมบูรณ์ ภาพต่างๆ เหล่านั้นมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกัน เป็นเรื่องราวบอกเล่าเรื่องเดียวกัน แต่อาจจะไม่ได้เขียนขึ้นคราวเดียวกัน เพราะมีการเขียนซ้อนทับกัน และลักษณะของภาพก็แตกต่างกันด้วย อย่างไรก็ตามภาพเหล่านั้นก็คงจะถูกเขียนขึ้นตามความเชื่อ และยังคงมีพิธีกรรมสืบต่อเนื่องกันมาระยะเวลาหนึ่ง ประกอบกับหลักฐานทางโบราณคดีอื่นๆ ที่พบในบริเวณใกล้เคียงในเขตจังหวัดอุทัยธานี เขาปลาร้านี้มีชุมชนที่ทำการกสิกรรม แล้วมาใช้ประโยชน์ถ้ำนี้ เพื่อจุดมุ่งหมายเดียวกันในช่วงเมื่อประมาณ 3000 ปีมาแล้ว


การเดินทาง

         จากตัวเมืองอุทัยธานีให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 333 สายอุทัยธานี-หนองฉาง จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 3438 สายหนองฉาง-ลานสัก มุ่งหน้าไปอำเภอลานสักเป็นระยะทางประมาณ 21.5 กิโลเมตร จะถึงทางเข้าเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาปลาร้า ให้เลี้ยวซ้ายไปตามทางลาดยางอีก 6 กิโลเมตร ก็จะถึงหุบป่าตาด

      ค่าเข้าชมหุบป่าตาด ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ 200 บาท เด็ก 100 บาท ในวันหยุดสุดสัปดาห์จะมีไกด์น้อยมาคอยพานำเที่ยวชมตามแต่นักท่องเที่ยวสมัครใจ ผู้สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน โทร. 0-5698-9128


ภาพบรรยากาศโดยรอบบริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน